شخصیت های تاریخی بندرگناوه

شخصیت های تاریخی بندرگناوه؟

مجله گناوه سایت در این مقاله قصد برسی شخصیت های تاریخی بندرگناوه نظیر ابوسعید جنابه ای ، ابوطاهر جنابه ای و قائد حیدر حیات‌ داوود را دارد. با ما همراه شوید! از دوران صفوی به بعد شاید به دنبال درگیری خوانین و دوران فترت پس از صفویه در ایران این بندر رو به افول نهاده و روز به روز از اهمیت آن کاسته شده است. تا جائی که مورخین و سفرنامه نویسان عهد قاجار همگی با لفظ ویرانه و خراب به توصیف آثار خرابی این شهر و ذکر عظمت و بزرگی و تمدن این بندر در نوشته های خود پرداخته اند.

.

.

نام داران قدیم بندرگناوه؟

از شخصیت های تاریخی بندرگناوه و مشاهیر گناوه در دوران تاریخی آن میتوان حسن بن بهرام جنابی معروف به ابو سعید گناوه ای پسرش سلیمان بن حسن جنابی معروف به ابوطاهر گناوه ای و همچنین راویان حدیث محمد بن عمران جنابی و ابو عبدالرحمان جعفر بن خدکار جنابی را نام برد. همچنین میتوانید مطلب جدید محله های قدیمی گناوه را مطالعه کنید.

.

.

شماره ۱ : ابوسعید جنابی کیست؟

حسن بن بهرام جنابی معروف به ابوسعید جنابه ای در سال ۲۵۴ یا ۲۵۵ ه.ق در شهر گناوه ( جنابه ) فارس در محله تل گوری چشم به جهان گشود.

مورخان نوشته اند که شغل ابوسعید جنابه ای دقاق ( آرد فروش ) بوده است. ابوسعید جنابه ای که مانند سایر رهبران ، قرمطی هم پیشوای سیاسی بوده و هم رهبر مذهبی، در نوجوانی به علت مطالع زندگی پیشوایان مذهبی شیفته حمدان بن اشعث رهبر فرقه قرمطی و صاحب الزنج پیشوای نهضت زنگیان گردید، و به نشر عقاید خود در گناوه و دیلم و کرانه های خلیج فارس پرداخت که پس از ابراز لیاقت از طرف حمدان قرمط فرمانده سپاه او گردید .

.

سرگذشت ابوسعید جنابی چه شد؟

ابوسعید جنابه ای در سال ۲۸۶ ه.ق در زمان خلافت المعتضد بالله دعوت خود را آشکار کرد و به یمانه و بحرین لشکر کشید و آنجا را متصرف شد و سپس با سپاه خود شهر قطیف و شهرزاده را فتح کرد. و بصره را در سال ۲۹۰ ه.ق پس از شکست سختی که به لشکریان خلیفه وارد آورد متصرف شد.
ابوسعید شهر مکه را با لشکرکشی متصرف شد . معتضد خلیفه عباسی در ربیع الاول ۲۸۹ ه.ق در بغداد در گذشت و خلافت به مکتفی رسید، پس از فتح بحرین شهر لحسا را پایتخت خود قرار داد . سرانجام ابو سعید در ذیقعده سال ۳۰۰ یا ۳۰۱ ه.ق توسط یکی از غلامانش در حمام به قتل رسید. در ادامه به ابوطاهر جنابه ای میپردازیم.

.

.

شماره ۲ : ابوطاهر جنابه ای کیست؟

پس از کشته شدن ابوسعید جنابی، پسرش ( ابوطاهر سلیمان بن حسن جنابی ) ۶ سال بیشتر نداشت وی در ۱۶ سالگی اداره سپاه را دست گرفت و رهبر فرقه فرمطی بوسعیدی شد. او فردی بی باک مشهور، شجاع و دلاور بود و از دشمن نمی هراسید. او اینها را از زادگاه پدر خود گناوه کسب کرده بود و جنگ ها کرد و شهرها گرفت. او در رمضان سال ۲۹۴ ه.ق در گذشت با مرگ ابوطاهر جنابه ای گرچه سلسله قرمطیان رو به زوال نرفت ولی اقتدار گذشته را از دست داد و سرانجام آخرین فرد آن فرقه در سال ۳۶۶ ه.ق در گذشت.

.

.

شماره ۳ : قائد حیدر حیات‌ داوود (حیات داودی) کیست؟

قائد حیدر در حدود سالهای ۱۷۵۴ میلادی در قلعه حیدر حکومت داشت و بر منطقه حیات داوود حکمرانی میکرد، در قسمت شمال غربی روستا هنوز آثار قلعه او باقی میباشد. او در برهه ای از حکومتش به کریم خان زند خراج پرداخت نکرد. همچنین میتوانید مطلب جدید تاریخچه طایفه حیات داوود (قدیمی ترین طایفه منطقه گناوه) را مطالعه کنید.

.

.

جنگ وکیل خان زند و قائد حیدر حیات‌ داوود

وکیل زند با سپاهی عازم منطقه شد و قائد حیدر حیات‌ داوود نیز خود را برای جنگ آماده کرد ولی کریم خان به توپ مجهز بود و قلعه را به توپ بست و قائد حیدر مجبور شد با روی دست گرفتن قرآن به خیمه گاه کریم خان برود، خان زند او را بخشید و حکومت منطقه را دوباره به او تفویض کرد.

.

.

سرگذشت وکیل خان زند چه شد؟

او پدر میر علی خان معروف میباشد زمانی که آزاد خان افغان با سی هزار مرد شیراز را تسخیر کرد و از آن جا آماده تعقیب کریم خان شد. مردم سواحل و دشتستان نسبت به اینده خود نگران شدند و سران آنها از قبیل قائد حیدر و میر حسین، برادر میر مهنا حاکم بندر ریگ و شیخ ناصر حاکم بوشهر ، دست یاری به کریم خان دادند و در تنگ کمارج ، که تنها گذرگاه مرز ایالت فارس و نواحی ساحلی را تشکیل می دهد، مستقر شدند.

.

.

نبرد دشتستانی ها

هلندی ها شک داشتند سپاه دشتستانی بتواند در برابر سپاه رقیب که مرکب از پانزده تا هفده هزار مرد جنگی کار آزموده، که قبلا جز سپاهیان نادر بودند مقاومت کند. بنا به منابع ایرانی آنها در حدود چهار هزار تفنگچی را با تفنگ چخماقی آماده کرده بودند و این تنها شانس آنها برای توقف سپاه آزادخان بود. سپاه دشتستانی ها با تفنگ چخماقی و دلیری بسیار توانستند زیان های فراوانی بر سپاه آزاد خان وارد آوردند و در اکتبر ۱۷۵۴ آن ها را وادار به فرار کنند کریم خان در اکتبر ۱۷۵۵ سپاه دشتستانی ها را با خود به اصفهان برد هر حاکم دشتستانی بنا به اهمیت و اعتبار خود از دو تا سیصد مرد جنگی برای کریم خان فراهم کردند . چنان که کریم خان سپاهی مرکب از ده هزار مرد تشکیل داد . او با این مردان اصفهان را که تنها پادگان کوچکی در آن باقی گذاشته بود، تسخیر کرد آن وقت مردم اصفهان را مجبور کرد که به او خراج پرداخت کنند، ولی در این زمان محمد حسن خان قاجار به او حمله کرد و کریم خان را شکست داد.

وکیل زند با ششصد نفر به شیراز گریخت و تعداد زیادی از سپاهیانش به اسارت در آمدند . در میان اسیرانی که آزاد شدند، میر حسین و میر مهنا و قائد حیدر بودند.

.

.

اغاز شکوفایی قائد حیدر حیات‌ داوود چگونه بود؟

میر مهنا در سال ۱۷۵۹ یکی از کشتی های قائد حیدر حیات‌ داوود را تصرف کرد در این زمان هلندی ها دست دوستی به قائد حیدر که با میر مهنا نیز خویشی سببی داشت دراز کردند. نمایندگان هلند این دوستی را بر علیه میر مهنا انجام دادند، این مناسبات دو فایده داشت. نخست این که قائد حیدر همچون خاری در پهلوی میر مهنا فرو می رفت چون این دو مرد با هم دشمن بودند و دوم این که هلندیان میتوانستند بدین وسیله نیازمندی های خود را از طریق گناوه بر طرف کنند .

این دوستی با دادن امتیازاتی به قائد حیدر از سوی فان کنییها و سن استوار شد ؛ ولی در همین موقع یعنی سال ۱۷۵۹ میر مهنا به گناوه حمله کرد و هلندی ها قائد حیدر را همراهی کردند. بدین سان که کشتی های خود را از سوی دریا به حفظ گناوه گماشتند و به محاصره کنندگان شهر تیر هوایی شلیک میکردند در ۱۵ ژانویه ۱۷۶۰ میر مهنا از محاصره گناوه دست برداشت و به بندر ریگ بازگشت .

.

.

سرگذشت قائد حیدر و میرمهنا چه شد؟

اما میرمهنا بی فوت وقت به اصلاح ویرانی ها پرداخت و با این که موقعیتش تضعیف شده بود چنان قدرت داشت، که قائد حیدر و یارانش را به ترک گناوه مجبور کرد. سه سال بود که قائد حیدر نتوانسته بود از کِشت زارهای گناوه محصولی بردارد زیرا بسیاری از کشتکاران و اهالی گناوه از این شهر گریخته بودند. قائد حیدر چنان تضعیف شده بود که نمی توانست نیروهای کافی برای مقابله با میر مهنا فراهم کند ؛ از این رو قائد حیدر با خانواده خود به خارک آمد، که البته هلندیان مخالفتی ننمودند زیرا او یکی از دوستان خوب هلندیان بود.

عاقبت قائد حیدر در سال ۱۷۶۲ با مردانش از جزیره خارک بیرون آمدند و دوباره در گناوه مستقر گردید .

.

.

سخن پایانی از تیم تحقیقاتی مجله گناوه سایت

اگر شخصیت های تاریخی بندرگناوه استعمار بین این دو مرد شجاع یعنی قائد حیدر حیات‌ داوود و میر مهنا اختلاف نمی انداخت، اتحاد این دو باعث میشد پای استعمار خیلی زودتر از خلیج فارس بریده شود. چون هم بندر ریگ و هم گناوه اگر با هم متحد می شدند ، می توانستند هم به شخصی مثل کریم خان کمک کنند و هم دست استعمار هلند و انگلیس را از سواحل و بنادر خلیج فارس کوتاه کنند.

ولی افسوس که همیشه استعمار با نفاق افکنی بین مردان شجاع و میهن پرست ( ابوطاهر جنابه ای ) منطقه بهره برداری سرشاری از منابع غنی این خطه کرده است، که این خود باعث تقویت بنیه مالی استعمارگران شده تا بتوانند هر چه مجهز تر به غارت کشورهای فقیر بپردازند. از طرف تیم تحقیقاتی گناوه سایت سپاس به دوست خوبم امیر حسین خان حیات داودی که این مطالب را در اختیار ما قرار گذاشت.

*  میتوانید برای خرید انواع اجناس خارجی با قیمت کف بازار و ضمانت 7 روزه از فروشگاه اینترنتی گناوه سایت دیدن کنید.

.

*  همچنین میتوانید مقاله معروف بندرگناوه چطور بندری میباشد؟ را از مجله گناوه سایت مطالعه نمایید!